Aan Nicolai, beter bekend als Aan Rus. Boeiend en waargebeurd weekendverhaal.

Boerenknecht, landarbeider, geboren op 25-02-1920 te Drogeham, overleden op 11-04-1974 op 54-jarige leeftijd. Begraven te Drogeham. Als je op zaterdagmiddag in Surhuisterveen op De Kolk was, kon je Aan Nicolai ontmoeten bij de ‘Feanster Toer’ waar hij zijn kunsten aan de bevolking toonde. Daar stond hij met zijn fiets, een zadel omgekeerd op de voorstang gelast, voeten op de trappers, stilstaand en met de jeugd pratend.Voor menig kind was hij de held, de circusartiest die gratis zijn bijzondere kunsten vertoonde. Zijn bijnaam Aan Rus dankte hij aan het feit dat hij enige tijd lang zwart haar had en daarbij nog een zwarte baard droeg.
aan_rus_nicolai

Aan Nicolai, die ongehuwd was, is geboren in Drogeham op ‘It Leech’, een zandpad in Drogeham aan de kant van Bouweklooster. Het pad is nog aanwezig, het heet nu De Sânnen. Het huis is afgebroken; er staat nu een nieuw huis, ook weer bewoond door een Nicolai, die echter geen familie van Aan is. Het huisje werd gebouwd in 1826, getuige een ingemetselde gevelsteen. Vader Willem was los arbeider. Het was, hoewel arm, een normaal gezin, waar niets op aan te merken viel. Willem nam elk werk aan om voor zijn groot gezin de kost te verdienen. Was er geen vast werk dan matte hij stoelen, timmerde en metselde voor anderen, deed ‘seine harjen’, was ‘hantsjemier’ (maaier), enz. Ook heeft hij nog een tijdje op de mattenfabriek in Kootstertille gewerkt. Toen Aan een baby was, werd hij ernstig ziek; het was niet helemaal duidelijk welke kwaal hij had. Dokter Bokstra deed de eerste diagnose, hij dacht dat Aan een ontsteking in zijn hoofd had. De tweede diagnose was van dokter Gjaltema uit Surhuisterveen, hij dacht meer aan een ernstige longontsteking. Aan heeft vermoedelijk hersenvliesontsteking gehad. Aan de ziekte heeft hij een lopend oor overgehouden; hij had een chronische oorontsteking, had altijd oorpijn en moest meestal een watje in zijn oor hebben. Aan had geen leerhoofd; hij was niet dom, maar had totaal geen interesse om zijn best op school te doen. Hij heeft op de Christelijke Lagere School in Drogeham gezeten. Tijdens zijn jeugd was hij meestal in het veld te vinden, bezig met eieren zoeken, kikkervisjes vangen, vissen en kattenkwaad uithalen. Door zijn moeder werd hij nogal verwend, met zijn vader kon hij slecht opschieten, deze had liever dat hij zich normaal gedroeg en op school zijn best deed. Na de lagere school heeft Aan wel gewerkt, maar het ging bij hem niet van harte, geld interesseerde hem niet. Hij bleef in het ouderlijke huis wonen, ondanks de problemen die hij met zijn vader had. Hij had een klein kamertje in de nok van het huis gemaakt waar hij zich thuis en geborgen voelde. Later woonde hij in een caravan op het erf. De vader van Aan was erg streng, dit in tegenstelling tot Aan; hij was gemoedelijk en gemakkelijk, ruzie ging hij liever uit de weg. Vooral aan het feit dat Aan niet wilde werken, ergerde zijn vader zich. Ook zijn passie voor fietsen, viel niet bij zijn vader in goede aarde. Als hij weer eens een oude fiets op de kop had getikt en bezig was de fiets in zijn favoriete kleuren te schilderen, maande zijn vader hem aan om er mee te stoppen. Als hij weer eens bonje met zijn vader had en deze hem de deur uitzette, ging hij vaak bij een van zijn zusters wonen. Vooral bij Wikke in Twijzel, Teike in Kollum of Griet in Zwaagwesteinde, was hij altijd welkom. Aan heeft ook nog bij de DUW, Dienst Uitvoerende Werken, een verplichte werkverschaffing, in Drenthe bij het heideplaggen gewerkt. Aan was dan de hele week van huis, in Drente sliepen ze in een barakkenkamp. Aan vond het werken op de heide beslist niet leuk. Hij ging onder werktijd zoeken naar slangen, die hij probeerde te vangen. Na een week werken in Drenthe kwam hij op een zaterdag terug in Drogeham met twee flessen, in één fles had hij een adder, in de andere fles zat een ringslang. Hij toonde zijn vangsten trots aan de jeugd. Aan kwam vaak bij Jan de Boer in Zwaagwesteinde, die een kippenfokkerij had. Deze had voor Aan op zijn erf van hardboard een huisje gebouwd. Aan woonde hier het hele jaar. Er was geen verwarming. Om het toch warm te hebben, had hij onder de tafel een petroleumstelletje staan. Soms had hij helemaal geen slaapplaats. Hij sliep dan in bij de hokjes van het waterschap die hij opengebroken had. Zo had hij toch nog een dak boven zijn hoofd. Ook dit lukte niet altijd, hij sliep dan in een hol in de wal, bijv. op ‘De Bulten’. In de oorlog heeft Aan een tweetal jaren in Duitsland gewerkt. Hij vertelde dit met veel trots aan de jeugd, waarbij hij dan vermeldde dat hij in een bommenfabriek had gewerkt. Aan ging veel met de jeugd om. Met hen deed hij veel spelletjes. Een van de vele spelletjes was het ‘sinten smiete’. Hierbij werd er een streep over de grond getrokken. Iedereen mocht een cent gooien. Degene die het dichtste bij de streep was, had gewonnen en mocht dan alle centen achter de streep hebben. Bij een ander spelletje duwde hij, zonder dat de kinderen het mochten zien, een dubbeltje in een naad van een houten lantaarnpaal. De kinderen moesten dan het dubbeltje opzoeken. De beloning was een slokje bier of een sigaret. Ook centen over het water gooien was een geliefde sport. Hierbij gaf hij de jeugd ieder een cent; zij moesten dan de cent over het water gooien, waarbij de cent een aantal malen op het water kaatste. Maar het allerliefst was hij met zijn fiets bezig. De fietsenmakers in de wijde omtrek hielpen hem hierbij. Als ze een bijzondere fiets hadden, dan werd hij voor Aan bewaard. Eind 1973 werd Aan ernstig ziek en werd in het Academisch Ziekenhuis in Groningen opgenomen, waar bleek dat zijn ziekte ongeneeslijk was. Hij werd opgenomen in ‘Hillemastate’, nu ‘Berchhiem’, in Burgum. In de vroege morgen van 11 april 1974 overleed Aan Nicolai. Tekst: Douwe de Graaf, Marum.

Ik heb Aan destijds gekend. Meerdere keren ben ik hem tegengekomen op de Friese Straatweg ten oosten van Buitenpost. Hij fietste dan omgekeerd over de witte strepen, midden op de weg. Alsof het de normaalste zaak van de wereld was.  De auto’s reden Aan links en rechts voorbij. Regelmatig kwam je hem tegen op sportterrein Oostenstein van Kollum. Het gerucht ging destijds heel sterk dat hij over de brugleuning over het Prinses Margrietkanaal te Kootstertille is gefietst. Natuurlijk zat Aan ook toen omgekeerd op de fiets. 

Als iemand meer weet te vertellen over Aan Nicolai, dan hoor ik dit heel graag.

Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

15 reacties op Aan Nicolai, beter bekend als Aan Rus. Boeiend en waargebeurd weekendverhaal.

  1. Alie Bouius Talma zegt:

    IK heb destijds ook Aan Rus gekend en ook gezien dat hij over de brugleuning van het Prinses Margrietkanaal is gefietst en inderdaad ook omgkeerd.

  2. Lies van der Wal zegt:

    Volgens mijn man die hem ook heeft gekend kwam Aan Rus ook vaak op Blauverlaat. Verder stond hij vaak bij de avek in Surhuisterveen. Daar stond hij vaak een biertje te drinken terwijl anderen druk aan het werk waren. Dat viel niet bij iedereen in goede aarde.

  3. Lokke Hofma zegt:

    Ook ik heb Aan Rus over de brugleuning van Kootstertille zien fietsen. Ik woonde destijds in Drogeham.

  4. Bart zegt:

    Mijn moeder heeft ook gezien dat hij over de brugleuning fietste

  5. Bart zegt:

    De westreender brug fietste hij over de brugleuning

  6. ykje hansma zegt:

    ik heb aan vaak in kollum zien fietsen, meestal in de zomer.
    langs de trekvaart en het oude postkantoor.
    zelf wist ik toen niet zijn naam..maar was wel altijd geboeid door zijn achteruit fietsen.
    en stil kunnen staan,,zittend op de fiets, die fiets wastoen helemaal wit geverft.

  7. g zegt:

    ik heb hem toen ik jong was ook gekend kwam hij vaak in westergeest en fietste daar over de brugleuning

  8. tj vd land zegt:

    hij heeft ook een lange tijd bij de sweagsterfeart gwoont in een oude caravaan bij nauta te kollumerzwaag

    • helena nauta zegt:

      heee welke nauta?Fokke misschien?

      • Rinie zegt:

        Hé Helena Nauta, ik denk inderdaad bij Fokke Nauta (mijn oom, en jou pake? of oerpake? ) of bij zijn moeder Lamkje Nauta (mijn beppe) Toen ik dit verhaal las zag ik iets van een groen “tuinhuisje” hokje of zoiets voor me, gladde groen platen geloof ik, geen planken of zo , inderdaad voor mijn gevoel bij ome Fokke en tante Jeike, of bij beppe Lamkje, ik was nog heel jong dus wist het niet meer precies, maar aangezien ik dit in het verhaal verder niet tegenkwam dacht ik dat ik me vergiste, maar nu ik de reactie van Tj vd Land van 3 febr. 2015 hierboven las, dacht ik, zie je nu wel, dat klopt dus wel, ik zie Aan Rus nog altijd voor me, en hij fietste inderdaad achterstevoren op zijn fiets over brugleuningen, nou ja, eigenlijk altijd, niet alleen op brugleuningen. Hij heeft dus volgens mij inderdaad bij ome Fokke achter op de tuin gewoond , hoe, wat en hoe lang heb ik geen idee van, misschien ken je het hele verhaal ondertussen al omdat je navraag hebt gedaan bij je familie, zo niet, vraag dan eens aan Freddy of Henkie, de zonen van Ome Fokke en tante Jeike, die kunnen je er vast meer over vertellen. Succes ermee.
        Hartelijke groet van Rinie Zijlstra, ( op de een of andere manier waarschijnlijk een familielid van je) achternicht of achter-achternicht of zoiets denk ik.

  9. Wessel van der Ploeg zegt:

    Ook ik heb Aant vaak gezien, op zijn fiets in Kollum in mijn lagere school periode.1966/1972

  10. Foppe Elzinga zegt:

    Ik heb eens een (Achteruitkijk) spiegel “achter” op zijn fiets gemonteerd zodat hij kon zien wat er voor hem was, maar dit beviel niet omdat de spiegel teveel trilde..

  11. Willem Reinders zegt:

    ook ik heb aan zien fietsen over de brugleuning te westergeest

  12. Ik heb Aan niet gekend, maar vind het wel een prachtig verhaal

  13. Pieter van Kammen zegt:

    Ik heb wel bij hem achterop de fiets gezeten om een ijsje yn de buorren
    Hij was een oom van mij
    die lichtjes op de fiets vond ik toen imponerend

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s